ÖRGÜTTEN TEŞKİLATA

Bir kelime değişikliği mi, yoksa siyaset yapma kültüründe bir dönüşüm mü?

Son zamanlarda dikkatimi çeken bir durum var.

Sol ve sosyal demokrat siyasi gelenekten gelen, yıllardır buralarda siyaset yapan bazı kişilerin konuşmalarında ve yazışmalarında artık "örgüt" yerine "teşkilat" kelimesini de sık sık kullanmaya başladıklarını görüyorum.

İlk bakışta önemsiz bir kelime tercihi gibi görünebilir.

Ama ben bunun biraz irdelenmesi gerektiğini düşünüyorum.

Çünkü siyasette sürdürülebilir ilkeli bir duruş neyi nasıl neden söylediğimiz ve bunu gerçekleştirme kabiliyeti ile ölçülür. 

 Kullandığımız kavramlar, içinde bulunduğumuz siyasi kültürü, dünyaya bakışımızı ve siyaset yapma anlayışımızı da yansıtır.

Sol ve sosyal demokrat gelenekte "örgüt" ve "örgütlenme" kavramları, ortak amaçlar etrafında bir araya gelen insanların çabası;

 eşitliği, dayanışması, kolektif mücadelesi ve demokratik katılımıyla anlam kazanır.

Örgüt, yalnızca bir yönetim kademesi değildir. Üyelerin söz sahibi olduğu, birlikte düşündüğü, tartıştığı, karar aldığı ve mücadele ettiği bir canlı yapıdır.

"Teşkilat" kavramı ise Türkiye'deki siyasi kullanımında daha çok sağ ve muhafazakâr siyasi geleneklerle özdeşleşmiştir. Görev dağılımı, hiyerarşi, merkez-yerel ilişkisi, disiplin ve yönetim kademeleri gibi çağrışımları vardır.

Elbette bu iki kelimenin anlamları birbirinden kesin çizgilerle ayrılmaz. 

Her örgüt demokratik,

 her teşkilat hiyerarşik değildir. 

Her iki kavramın da farklı siyasi geleneklerde farklı kullanımları vardır.

Meselemiz kelimelerden birini doğru,

 diğerini yanlış ilan etmek değil.

Asıl mesele, kelimelerin kavramların arkasındaki anlayıştır.

Bir sosyal demokrat partide örgütlenme anlayışı mı hâkim, yoksa teşkilatlanma anlayışı mı?

Üyeler alınan kararların uygulayıcısı mı, yoksa kararların oluşumuna katılan öznesi mi?

İl ve ilçe başkanlıkları kendi üyelerinin iradesini mi temsil ediyor, yoksa yukarıdan gelen kararları mı uyguluyor?

Farklı düşünenler zenginlik olarak mı görülüyor, yoksa uzak durulması gereken insanlar olarak mı değerlendiriliyor?

Parti içi demokrasi yalnızca seçim zamanlarında mı hatırlanıyor?

Bunlar üzerinde düşünmek gerekiyor.

Çünkü örgüt de teşkilat da insanlardan oluşur. İnsanları merkeze almayan, onların düşüncelerine, emeğine ve iradesine değer vermeyen hiçbir yapılanma, kullandığı isim ne olursa olsun demokratik bir siyaset kültürü oluşturamaz.

Üstelik yalnızca solun değil, sağın da kendi siyasi yapılanmasını sorgulaması gerekir.

Bir siyasi parti kendisine örgüt diyebilir ama üyelerini yalnızca seçimden seçime hatırlayabilir. Bir başka parti teşkilat diyebilir ama üyelerinin katılımına ve düşüncelerine değer verebilir.

Demek ki mesele sadece isim değil, zihniyettir.

Benim asıl kaygım, siyasi partilerin zamanla toplumsal mücadele alanları olmaktan uzaklaşıp kişisel iktidar mücadelelerinin yürütüldüğü yapılara dönüşmesidir.

Üyelerin düşüncelerini özgürce ifade edemediği, eleştirinin sadakatsizlik sayıldığı, liyakatin yerini yakınlığın, ortak aklın yerini kişisel hesapların aldığı bir yerde örgütlenmenin de teşkilatlanmanın da anlamı zayıflar.

Siyasetin amacı birilerinin etrafında insanları toplamak değil, insanların ortak sorunları etrafında çözüm üretebilecekleri demokratik yapılar oluşturmaktır.

Belki de artık kelimeleri değil, siyaset yapma biçimimizi sorgulamanın zamanıdır.

Örgüt mü diyeceğiz, teşkilat mı?

Bence önce şu soruya cevap vermeliyiz:

Biz insanları birlikte düşünmeye, birlikte karar almaya ve birlikte mücadele etmeye mi çağırıyoruz, yoksa yalnızca birilerinin arkasında saf tutmaya mı?

Çünkü demokrasi, yalnızca toplum için savunduğumuz bir değer değildir. Önce kendi siyasi yapılarımızda yaşatmamız gereken bir kültürdür.

Örgütlenmenin de teşkilatlanmanın da tek mümkünü insanı merkeze alan demokratik siyasettir.

Örgütlenenlere de Teşkilatlananlara da şu öneri ile yazımızı bitirelim:Demokrasi, yalnızca toplum için savunduğumuz bir değer değildir.

 Önce kendi siyasi yapılarımızda yaşatmamız gereken bir kültürdür.

Ve elbette bu kültürün sürekliliği bireylerin üstünü çizmekle değil altını çizmekle mümkündür.