ABD-İsrail'in, İran'a yönelik saldırıları sürerken CHP, savaşın ekonomik etkileri ve risklerine karşı 2 ana başlık altında hazırladıkları paketi kamuoyu ile paylaştı.
"Acil Önlemler" ve "Orta Uzun Vadedeki Tedbirler" başlıkları altındaki önerilerde ekonomide atılması gereken adımlara dikkat çekildi.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi (CAO) Yürütme Kurulu Toplantısı sonrası açıklamalarda bulundu.
ABD-İsrail'in İran'a başlattığı saldırılara dikkati çeken Özel, iktidarın bu konudaki politikalarını eleştirdi. Savaşın etkilerinin endişe verici olduğunu kaydeden Özel, "İran'ı kınayanlar Trump'ın safında durmaya devam ediyor" dedi.
Özel, savaşın ekonomik etkileri ve risklerine karşı "Acil Önlemler" ve "Orta Uzun Vadedeki Tedbirler" başlıkları altında kapsamlı bir paket hazırladıklarını açıkladı.
Özel'in "Acil Önlemler" başlığı altında açıkladığı maddeler şöyle:
• Akaryakıttaki %20’lik KDV oranı %1’e düşürülmelidir.
• Benzin ve motorinin ÖTV’sindeki KDV kalıcı olarak kaldırılmalıdır.
• Eşel mobil sistemi %100 oranında uygulanmalıdır.
• Tarımda acil olarak çiftçilere kredi limitlerine bakılmaksızın finansmana erişim olanağı sunulmalı, faizsiz gübre ve akaryakıt kredileri sağlanmalıdır.
• Çiftçilerin kredi borçlarının faizleri silinmeli, borcun ana parası uzun vadeli ve faizsiz olarak yapılandırılmalıdır. Çiftçilere yönelik haciz işlemleri durdurulmalıdır.
• Son gelişmelerin enflasyon üzerinde yaratacağı ek baskıya karşı asgari ücret artışları üç ayda bir gerçekleşmeli; memur ve emekli maaşlarında ek düzenleme yapılmalıdır.
• Sosyal yardım sistemine entegre, hane gelirine göre kademeli değişen nakit destek verilmelidir, dar gelirli enflasyon sepeti hesaplaması yapılmalıdır.
• Süreçten olumsuz etkilenen firmalar için acil olarak KGF teminatlı kredi paketleri devreye alınarak işletme sermayeleri desteklenmeli, bölgeye ihracat yapan KOBİ’ler için Eximbank finansman imkânları genişletilmeli, sınır illerinde bulunup savaştan etkilenen esnaf için vergi indirimleri ve SGK teşvikleri sağlanmalıdır.
• Küçük esnafa elektrik ve doğalgaz desteği sağlanmalıdır. Ulaşım sektöründe faaliyet yürüten esnaf için ayrıca akaryakıt desteği sağlanmalıdır.
• Turizmde senaryo bazlı hazırlık yapılmalı, Türkiye'nin güvenli ve güvenilir bir turizm destinasyonu olduğu yönündeki tanıtım çalışmaları artırılmalıdır.
Özel'in "Orta Uzun Vadedeki Tedbirler" başlığı altında açıkladığı önlemler ise şu şekilde:
• Enerjide orta ve uzun vadede; enerji güvenliğinin sağlanması için gerekli altyapı entegrasyonu oluşturulmalı, arz güvenliğinin tahkim edilmesi için alternatif tedarik hatları güçlendirilmeli, yerli yenilenebilir enerji kapasitesi artırılmalıdır.
• Tarımda maliyet krizine karşı kalıcı sübvansiyon mekanizmaları oluşturulmalı, üretim artışı ve planlama esas alınmalı, çiftçiye gelir güvencesi sağlanmalıdır.
• KOBİ’ler ve reel sektör için orta ve uzun vadede enerji maliyetlerini azaltmaya dönük destek programları ve üretimde yeşil-mor-dijital dönüşüm programları hayata geçirilmelidir.
• Mevcut jeopolitik kriz, küresel üretim ve ticaretin kırılganlığını ortaya koyarken, Türkiye ekonomik kırılganlıklarını azaltmalı, güven ortamını güçlendirmeli ve bu süreci bölgesel bir üretim merkezi olma fırsatına dönüştürmelidir. Orta Koridorun etkinliği artırılmalı, alternatif uluslararası ticaret ve ulaştırma koridorları güçlendirilmeli, komşu ülkelerle ulaştırma ve enerji alanında kriz koordinasyon mekanizmaları oluşturulmalıdır.
• Milletimizin ortak eseri olan savunma sanayimize etkin destek sağlanmalı, mevcut birikim hızla artırılmalı ve milli savunma sanayimiz, TSK’nın ihtiyaçlarına hızlı yanıt veren bir yapıya dönüştürülmelidir.
• Artan jeopolitik belirsizlikler sonucunda küresel sermaye yeni güvenli limanlar ararken, Türkiye güçlü jeostratejik konumu ve üretim kapasitesiyle hukuki ve kurumsal güveni yeniden tesis etmeli ve bölgesel bir yatırım ve finans merkezi haline getirilmelidir.
• Bu politikaların uygulanabilmesi için Türkiye’nin yeterli mali imkanları bulunmaktadır; önemli olan kaynakların hangi toplumsal kesimler ve ekonomik öncelikler doğrultusunda kullanılacağına dair siyasi iradedir.
• Türkiye ekonomisini savaşın ekonomik sonuçlarına ve gelecekteki olası krizlere karşı güçlendirmek için kamu yararı, şeffaflık ve verimlilik esaslı yeni bir bütçe anlayışı benimsenmeli; kamu zararı yaratan uygulamalara son verilmelidir.