Anahtar Parti Gaziantep İl Başkanı Murat Üzümcü Türkiye–AB ilişkilerinin 60 yılı aşan seyrinde gelinen noktanın, “ekonomik akıldan uzaklaşmış, siyasileşmiş ve Türkiye’nin aleyhine asimetrik işleyen” bir yapıyı ortaya çıkardığını belirterek, Gümrük Birliği’nin mevcut haliyle Türkiye açısından sürdürülemez olduğunu vurguladı.
“DAVUL TÜRKİYE’NİN SIRTINDA, TOKMAK AB’NİN ELİNDE”
İL BAŞKANI ÜZÜMCÜ, Türkiye’nin Gümrük Birliği’ne taraf olmasına rağmen AB’nin ortak ticaret politikasının belirlendiği karar mekanizmalarında yer almadığını, bunun da Türkiye’yi “kural koyucu değil, kural ithal eden” bir ülke konumuna ittiğini ifade etti:
“Bu asimetri, uzun yıllardır Türkiye’nin rekabet gücünü ve pazarlık kapasitesini aşındırıyor. Üçüncü ülkelerle yapılan AB Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA) Türkiye’ye ticaret saptırıcı etki olarak dönüyor. Türkiye, eş zamanlı taraf olamadığı anlaşmalar nedeniyle hem pazar kaybediyor hem de rekabet dezavantajı yaşıyor.”
“GÜMRÜK BİRLİĞİ GÜNCELLENMEDİKÇE KAZANÇLAR AŞINIYOR”
Murat ÜZÜMCÜ, Gümrük Birliği’nin dar kapsamının (sanayi ürünleri ve sınırlı işlenmiş tarım ürünleri) günümüz ekonomisinde yetersiz kaldığını; hizmetler, tarım, kamu alımları, dijital ekonomi gibi alanların dışarıda bırakılmasının Türkiye’nin yüksek katma değer üretme potansiyelini sınırladığını söyledi.
“Dünya değişti; hizmetler ve dijital ekonomi ticaretin ağırlık merkezine yerleşti. Türkiye bu gelişmelerden katma değer üretemiyor. Güncellenmeyen yapı, teknoloji transferi, verimlilik artışı, ölçek ekonomileri gibi uzun dönemli kazanımların önünde engeldir.”
“TİCARET HACMİ ARTIYOR AMA AVANTAJ EROZYONA UĞRUYOR”
İL BAŞKANI ÜZÜMCÜ, AB ile ticaretin yıllar içinde büyüdüğünü; ancak dış ticaret avantajının zayıfladığını belirtti:
“Türkiye’nin AB’ye ihracatı ve ithalatı artıyor; toplam hacim genişliyor. Buna rağmen ihracatın ithalatı karşılama oranı geriliyor; denge Türkiye aleyhine aşınıyor. Mevcut haliyle Gümrük Birliği süreci Türkiye’nin lehine işlemiyor; mutlaka gözden geçirilmelidir.”
“VİZE ENGELİ, LOJİSTİK MALİYETİ: GÜMRÜK BİRLİĞİNİN RUHUNA AYKIRI”
ÜZÜMCÜ, mal serbestisi sağlanırken emek ve hizmet hareketliliğinin dışlanmasının, özellikle vize uygulamaları ve hizmet sunum kısıtları yoluyla firmalara zaman ve maliyet bindirdiğini dile getirdi:
“Gümrük Birliği’nin bütünleşme mantığıyla çelişen bu tablo, lojistik maliyetlerini büyütüyor; iş yapma kapasitesini zayıflatıyor. Bu yaklaşım sürdürülemez.”
“YEŞİL MUTABAKAT’TA ASİMETRİK YÜK: ORTAK MEKANİZMA ŞART”
İL BAŞKANI Murat ÜZÜMCÜ, AB’nin karbon düzenlemeleri ve yeşil dönüşüm standartlarının Türk firmalarına ilave maliyetler getirdiğini; bunun dengelenmesi için geçiş süreleri, ortak finansman ve teknoloji transferi mekanizmalarının birlikte tasarlanması gerektiğini söyledi:
“Karbon düzenlemeleri Gümrük Birliği çerçevesinde birlikte müzakere edilmelidir.”
“AB’NİN GÜVENLİK SENDROMU, TÜRKİYE’Yİ STRATEJİK HALE GETİRİYOR”
Murat ÜZÜMCÜ, Brexit ve Rusya–Ukrayna savaşı sonrası AB’nin güvenlik eksenli bir sıkışma yaşadığını; bu tablonun Avrupa’nın Türkiye’ye olan ihtiyacını artırdığını vurguladı:
“AB, güvenlik gündemiyle yeniden çözüm yolları arıyor. Türkiye bu durumu fırsata çevirmeli; Gümrük Birliği güncellemesini ve müzakere başlıklarının yeniden açılmasını daha güçlü bir diplomasiyle gündeme taşımalıdır.”
ANAHTAR PARTİ’NİN ÇÖZÜM ÇERÇEVESİ (ÖZET MADDELER)
İL BAŞKANI ÜZÜMCÜ, Anahtar Parti’nin yaklaşımını şu başlıklarla özetledi:
1. Asimetrik yönetişimin giderilmesi: Türkiye’nin AB ticaret politikası süreçlerine kurumsal ve bağlayıcı dahil edilmesi.
2. STA asimetrisinin bitirilmesi: AB’nin STA’larına Türkiye’nin otomatik/eş zamanlı taraf olmasını sağlayacak hukuki düzenleme veya dengeleyici araçlar.
3. Kapsam güncellemesi: Hizmetler, tarım, kamu alımları, dijital ticaretin Gümrük Birliği’ne dahil edilmesi.
4. Dinamik kazanımlar: Teknoloji transferi, verimlilik, ölçek ekonomisi ve katma değer artışını önceleyen entegrasyon.
5. Emek ve hizmet hareketliliği: Vize serbestisi ve profesyonel dolaşımın ekonomik entegrasyonun tamamlayıcısı olarak ele alınması.
6. Siyasileştirmeyi azaltma: Teknik-ekonomik zemine dönüş, entegrasyonun siyasi başlıklardan kurumsal ayrıştırılması.
7. Yeşil dönüşümde adil yük paylaşımı: Geçiş süreleri + ortak finansman + teknoloji transferi.
8. Yatırım öngörülebilirliği: Uyuşmazlık çözümü/tahkim ve hukuki öngörülebilirliğin güçlendirilmesi.
İL BAŞKANI Murat ÜZÜMCÜ, “Türkiye’de adalet, ekonomi ve siyasetin işleyişinin bozulmasının, AB sürecindeki blokajların ana gerekçeleriyle de kesiştiğini” belirterek şunları söyledi:
“Toplumu arkasına almayan hiçbir hükümet politikası başarılı olamaz. Biz, müzakere süreçleri beklenmeden üyelik kriterlerinin sağlanmasına yönelik adımları hayata geçirecek; AB standartlarına erişimi hedefleyen politikaları uygulayacağız.”
ANAHTAR PARTİ OLARAK KARARIMIZ NET:‘Hizmette rekabet, dengeleme siyasetine evet.’
