Türkiye, bir süredir satın almaya çalıştığı Eurofighter Typhoon savaş uçakları için Birleşik Krallık ile ilk anlaşmayı imzaladı. 23 Temmuz’da, İstanbul’daki Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı’nda (IDEF) imzalanan anlaşma ile Türkiye, Eurofighter kullanıcısı olarak kabul edildi. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, 40 adet Eurofighter satın alınacağını ifade etti.
DÖRT ORTAK ÜRETİYOR
Eurofighter; Birleşik Krallık, Almanya, İspanya ve İtalya’nın oluşturduğu ‘Eurofighter GmbH’ adlı ortak bir şirket tarafından üretiliyor. Şirkette en büyük pay yüzde 33 ile Birleşik Krallık ve Almanya’nın. İtalya’nın payı yüzde 21, İspanya’nın ise yüzde 13. Bu dört ülkeyle birlikte Avusturya, Suudi Arabistan, Umman, Katar ve Kuveyt Eurofighter savaş uçaklarına sahip. Teslim edilenlerle birlikte dünyadaki toplam sipariş sayısı ise 729.
F-35 SONRASI İLGİ ARTTI
Türkiye’nin Eurofighter’lara son dönemdeki ilgisi, F-35 programından çıkarıldıktan sonra başladı. 5. nesil olan F-35’ler alınamadığında, yine 5. nesil olarak tasarlanan yerli savaş uçağı KAAN’a ağırlık verildi. Ancak KAAN’ın devreye girmesinin 2035’leri bulacağı ifade ediliyor. Türkiye’nin elinde 4. nesil F-16’lar bulunmakla birlikte, 4.5 nesil olarak ifade edilen Eurofighter ve F-16V (Viper) uçakları da dünya piyasasında öne çıkıyor. Türkiye bunların her ikisine de talip. Uzmanlar, savaşlarda hava hakimiyetinin öneminin bugünlerde iyice ortaya çıktığını ve Türkiye'nin de bu sebeple bu uçaklara ihtiyaç duyduğunu ifade ediyor.
ALMANYA’YLA “VETO” SÜRECİ
Türkiye Eurofighter’lara ilişkin Birleşik Krallık’la görüşme yürütürken, İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınması ve tutuklanması sonucu projenin ortağı Almanya’nın satışı veto ettiği belirtilmişti. Bunun üzerine hem İmamoğlu’ndan hem de CHP Genel Başkanı Özgür Özel’den Almanya’ya, “Vetoyu kaldırın” çağrıları gelmişti. Bu konu, satışın gerçekleşmesinin ardından Almanya Hükümet Sözcüsü Stefan Kornelius’a soruldu. Kornelius, “Ayrıntılara girmeden şunu belirtmek isterim ki, Sayın İmamoğlu bizzat cezaevinden bu uçakların satışı lehine görüş bildirmiştir” yanıtını verdi. Özgür Özel ise satışın gerçekleştiği gün, “Normal koşullarda Erdoğan'dan bize teşekkür telefonu gelmesi gerekirdi” dedi.
FİYAT VE TESLİM TARİHİ BELİRSİZ
Peki 40 Eurofighter’ın Türkiye'ye maliyeti ne kadar olacak? Uluslararası basında, ayrı ayrı, 5 milyar 600 milyon dolar ile 12 milyar dolar tutarları telaffuz edildi. Ancak Milli Savunma Bakanlığı bunları doğrulamadı. Birleşik Krallık’la yapılan anlaşma giriş anlaşması olduğu için, detayların önümüzdeki süreçte ortaya çıkması bekleniyor. Uçakların Türkiye’ye ne zaman teslim edileceği de yine gelecek dönemlerde netleşecek.