Devlet televizyonu TRT, yasaların “tarafsızlık” ilkesini hiçe saydı. “Belgesel” görünümlü videolar hazırlayan TRT, AKP övgüsü yaptı. Belgesellerde, iktidarın projelerine, Erdoğan’ın konuşmalarına yer verildi. RTÜK üyesi Tuncay Keser, “85 milyonun vergileriyle fonlanan TRT ne kadar harcadı” diye sordu.
Türkiye seçime giderken en çok tartışılan konulardan biri de cumhurbaşkanı adayları ve siyasi partilerin medyada yer aldıkları süre. TRT ise hem yasaları hem de Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) “yayın tarafsızlığı” kararını delmenin yolunu belgesellerle buldu. “Kalkınma Yolunda 100 Yıl” temalı, süresi 3-10 dakika arasında değişen belgeseller hazırlayan TRT; bu tema kapsamında “Eğitim”, “İlk Türk Uçağından Milli Muharip Uçak’a”, “İstanbul Havalimanı”, “Nükleer Enerji”, “Milli Savunma Sanayi”, “Sosyal Yardımlar Genel Sağlık Sigortası”, “Avrasya Tüneli” gibi alt başlıklara yer verdi. “Şehirlerimizle Türkiye” belgeseli de yayımlandı.
Belgesellerde, AKP dönemine geniş yer ayrılması ve övgüler sıralanması dikkat çekti. Eğitimle ilgili belgeselde okullaşma oranları, derslik ve öğretmen sayıları ile ilgili kıyaslamalar 2002-2023 dönemini kapsarken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın konuşmaları aktarıldı. “Şehirlerimizle Türkiye” belgesellerinde ise AKP döneminde yapılan öğrenci yurdu, okul, hastane gibi kamu yatırımlarına yer verildi.
TARAFSIZLIK VURGUSU
TRT Yasası’na göre genel yayın esası, “Kamuoyunun sağlıklı ve serbestçe oluşabilmesi için kamuoyunu ilgilendirecek konularda yeterli yayın yapmak; tek yönlü, taraf tutan yayın yapmamak ve bir siyasi partinin, grubun, çıkar çevresinin, inanç veya düşüncenin menfaatlerine alet olmamak.”
YSK’nin kararında da seçime yönelik yayınlara ilişkin tarafsızlık vurgusu yapılırken, “cumhurbaşkanı adayları, siyasi partiler ve bağımsız adaylar arasında fırsat eşitliğinin sağlanmak zorunda olduğu” vurgulanıyor. RTÜK üyesi Tuncay Keser, YSK’nin kararına, RTÜK Kanunu’na, TRT Kanunu’na işaret ederek, ne YSK’nin ne RTÜK’ün hiçbir adım atmadığına dikkat çekti.
‘FİNANSMAN NEREDEN’
Keser, şunları kaydetti: “‘Kalkınma Yolunda 100 Yıl’ belgesellerine bakıldığında kullanılan dil, tam bir iktidar propagandası dili. Bolca iktidar övgüsü. Reklam ücreti almamak için böyle bir formül bulunmuş gibi bir durum söz konusu. Cumhurbaşkanı adayları ve siyasi partilere canlı yayında ayrılan süre bakımından ciddi adaletsizlik yaşanırken 85 milyonun vergileriyle fonlanan TRT, daha fazla iktidar propagandası yapmak için yeni yöntemler peşine düşmüş görünüyor. Belgeselleri kim hazırladı, finansman nasıl sağlandı sorularının yanıtını milletimiz bekliyor.”
CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun reklam filmini yayımlamayan TRT’nin “Bayram Özel” programı iktidarın seçim malzemesi olmuş, Erdoğan’ın katıldığı “bayram namazı”nı canlı yayımlanmıştı.