Yenidoğan sarılığı bebeklerin üçte ikisinde görülen, kendiliğinden geçen fakat yine de ciddi durumlara yol açma ihtimali olan bir hastalıktır.
Yenidoğan sarılığının geçici bir durum olduğunu ancak yüksek bilirubin düzeylerinde kalıcı zihinsel zararlara yol açabileceği için ihmal edilmemesi gerektiğinin altını çizen Özel Hatem Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Çiftçi, ‘Bebeğin karaciğerinin,aşırı miktarda üretilen biluribinin kandan temizlenmesini karşılayamadığı durumda, vücuttan yeterli miktarda atılamayan bilirubin, kanda ve dokularda birikmeye başlar. Bebeğin derisine nüfus edenbilirubin, bebeğin cildinin sarı renkli bir görünüm almasına ve yenidoğan sarılığına neden olur’ dedi.
Sarılığa yatkın olan bebekler daha dikkatli takip edilmeli
Erken doğmuş bebekler , doğum esnasında kafa derisi altında kanama meydana gelmiş olanlar , İlk 24 saatte sarılığı belirlenenler,emme sorunu olup buna bağlı olarak iyi beslenemeyen bebekler,sarılığı iki haftadan uzun süren bebekler , büyük kardeşlerinde yenidoğan dönemlerinde ışık tedavisi gerektirecek kadar sarılık belirlenmiş olanlar şeklinde sıralayabiliriz.
Yenidoğan döneminde görülen sarılıkların çoğu fizyolojiktir
Olağan yenidoğan sarılığı (fizyolojik sarılık) yaşamın 2. gününden sonra başlayarak 1-2 hafta sürebilmektedir. Genellikle tedavi gerektirmemektedir. Bebeğin sık aralıklarla anne sütü alması bilirubinin vücuttan atılımını hızlandırırak sarılığın erken dönemde düzelmesini sağlar.
Uzun süren sarılık ciddi sağlık problemi habercisi olabilir
Yeni doğan bebeklerde sarılığın erken tespiti ve takibi oldukça önemlidir.Çünkü sarılık çoğunlukla kendiliğinden geçse de, bazı durumlarda bilirubin yüksek seviyelere ulaşıpbirçok hastalığa neden olabilir. Sarılığı olan her bebeğin detaylı olarak değerlendirilmesi gerekir. Bebeklerde doğumdan sonraki 2. günden erken başlayan, hızla artan ve çok yüksek seviyeye çıkan sarılık gelişmesi durumunda fizyolojik olmayan bir sarılıktan şüphelenilmeli ve ileri tetkikler planlanmalıdır. Zamanında doğan bebeklerde 2 haftadan, erken doğan bebeklerde 3 haftadan uzun süren sarılıklar uzamış sarılık olarak değerlendirilir. Bu durumda kan grubu uyuşmazlığı, bazı enzim eksiklikleri, idrar yolu enfeksiyonu, tiroid bezinin yetersiz çalışması, doğuştan metabolik hastalıklar araştırılmalıdır.Sarılık düzeyi belirli seviyenin üzerine çıktığında ve uygun tedavi edilmediğinde beyin dokusu üzerinde kalıcı hasara ve uzun dönemde nörolojik bozukluklara sebep olabilir.Bu nedenle sarılığı olan yeni doğanların özellikle ilk bir hafta-on gün içindeki doktor takipleri çok önemlidir.
Annelerin bebeklerini iyi gözlemlemeleri gerekiyor
Yenidoğan sarılığında ilk olarak göz akındaki sarımsı renk daha sonra ellere, ayaklara ve gövdeye yayılır. Bebeğin cildindeki sarılık giderek koyulaşıp belirginleşir.Sarılığı olan bebek uykuya daha çok meyilli olur ve emmesi azalır.Böyle bir durum görüldüğünde vakit geçirmeden bebeğin doktora götürülmesi gerekir. Çünkü bu belirtiler, bilirubin düzeyinin yükselmiş olduğuna işaret edebilir.
Editör: Turgut Bozgeyik